Netwerkupdates / Nairobi, Kenia / 2021-09-03

Overstappen op schoner koken:
Hoe slimme apparaten gezondheidsgelijkheid bevorderen door schoon koken betaalbaar te maken. Nairobi, Kenia

"Pay-as-you-go" slimme apparaten kunnen helpen de betaalbaarheidsuitdagingen van schoon koken voor risicogroepen aan te pakken, vooral tijdens COVID-19, en kunnen in de toekomst duurzaam leven bevorderen.

Nairobi, Kenia
Vorm Gemaakt met Sketch.
Leestijd: 4 minuten

De betaalbaarheid van schone kookoplossingen zoals LPG-brandstof (liquefied petroleum gas) is een van de grootste belemmeringen voor het verminderen van blootstelling aan huishoudelijke luchtvervuiling in huishoudens met een laag inkomen. Nieuw onderzoek suggereert dat 'pay-as-you-go'-technologie voor slimme meters de nieuwe oplossing voor dit probleem kan zijn. Deze technologie maakt incrementele brandstofbetalingen voor huishoudens mogelijk in plaats van de volledige initiële kosten van een LPG-cilinder te betalen. Studies naar het gebruik van LPG-kookpatronen hebben aangetoond dat, ondanks economische en andere tegenspoed, de hoeveelheid LPG die huishoudens verbruiken relatief stabiel is gebleven. Dergelijk bewijs illustreert hoe slimme apparaten kunnen helpen bij het aanpakken van de betaalbaarheidsuitdagingen van schoon koken voor risicogroepen, vooral tijdens COVID-19, en in de toekomst mogelijk duurzaam leven kunnen bevorderen.

Overstappen op schonere kookoplossingen

Wonen in een informele nederzetting binnen Kenia's hoofdstad Nairobi, Anita en haar familie vertrouwden op vervuilende kookbrandstoffen, zoals hout en houtskool, die binnenshuis veel luchtvervuiling veroorzaken. Ondanks het feit dat het gezin zich bewust is van de gezondheidsrisico's die gepaard gaan met het verbranden van onreine brandstoffen, staat het gezin voor financiële uitdagingen als het gaat om het aanbieden van schonere brandstofopties voor het koken, zoals vloeibaar petroleumgas, waarvoor hoge initiële kosten nodig zijn. Maar dingen begonnen te veranderen toen een bedrijf een nieuw betalingsschema aanbood, zodat Anita en haar familie hun telefoons kunnen gebruiken om tegoeden te kopen en de kosten van schone brandstoffen in kleine stappen te betalen. Dankzij de pay-as-you-go-technologie kon Anita's familie de overstap naar een schonere kookoplossing betalen en de vermindering van schadelijke uitstoot ondersteunen.

Bijkomende voordelen van PAYG LPG die verder gaan dan de betaalbaarheid van brandstof

Niet alleen Anita, haar man en kinderen hebben volop geprofiteerd van deze nieuwe kans. Veel andere families in de nederzetting volgden het voorbeeld van Anita en begonnen de pay-as-you-go-technologie te gebruiken met schonere en veiligere LPG-kachels. Families in de nederzetting meldden ook andere voordelen van PAYG LPG naast de betaalbaarheid van brandstof. Naast de flexibele betalingsregeling waarderen huishoudens ook de verhoogde veiligheid tegen brandwonden/gasexplosies, de mogelijkheid om meerdere gerechten tegelijk te bereiden met behulp van het dubbelpitsfornuis voorzien van de slimme metertechnologie en het direct thuisbezorgen van brandstofcilinders.

Luchtvervuiling door huishoudens als risicofactor in Sub-Sahara Afrika

Luchtvervuiling in huishoudens die wordt veroorzaakt door het gebruik van inefficiënte kachels in combinatie met vervuilende brandstoffen zoals hout, houtskool, dierlijk afval of kerosine is een belangrijke risicofactor voor ziekten in Sub-Sahara Afrika, vooral onder vrouwen en kinderen. Gezinnen zoals die van Anita lijden onder een hoge mate van huishoudelijke (binnen)luchtvervuiling, veroorzaakt door inefficiënte verbranding van brandstof. Het vrijkomen van dergelijke fijne deeltjes en andere verontreinigende stoffen heeft niet alleen een dramatische invloed op de gezondheid van mensen, maar zwarte koolstof en methaan zijn ook krachtige klimaatveranderende vervuilers. Kachels die werken op elektriciteit of gas zijn schone en schaalbare oplossingen waarvan bewezen is dat ze de blootstelling aan luchtvervuiling en ziekten in huis verminderen. Toch is betaalbaarheid een veelvoorkomende belemmering voor hun adoptie door de arme en kwetsbare huishoudens.

COVID-19 kan de betaalbaarheid van Clean Cooking Solution beïnvloeden

De aanhoudende pandemie had ook negatieve gevolgen voor de toegang tot schone kookoplossingen. Een recente studie[1] beoordeelde effecten van COVID-19-lockdown op toegang tot schone energie. Tijdens de lockdown kon een kwart van de huishoudens die LPG in bulk kochten, het gebruik ervan niet vasthouden ondanks het verlies van werkgelegenheid en inkomensdaling, en schakelde uiteindelijk over op vervuilende kookbrandstoffen zoals kerosine of hout, die in kleinere hoeveelheden konden worden gekocht of verzameld gratis. Deze huishoudens hadden ook een lager LPG-verbruik voorafgaand aan de lockdown en hadden een groter pandemiegerelateerd inkomensverlies geleden in vergelijking met huishoudens die LPG bleven gebruiken. De ongelijkheden in de toegang tot schone kookbrandstof zijn dus mogelijk verergerd door de COVID-19-vergrendeling en kunnen dat blijven doen in het licht van de pandemie.

Slimme technologie kan betaalbaarheid en toegang vergroten

Pay-as-you-go-technologieën (PAYG) kunnen een oplossing zijn om de hoge initiële kosten voor toegang tot schone kookbrandstoffen aan te pakken, met name in tijden van pandemie en lockdowns, door consumenten in staat te stellen LPG-tegoeden in kleine stappen te kopen (bijvoorbeeld via mobiel bankieren). In dezelfde setting, een andere studie[2] leverde bewijs dat 95% van de onderzochte huishoudens die deelnamen aan het LPG-programma om te betalen per gebruik (PAYG) tijdens de COVID-19-lockdown, de brandstofbron bleef gebruiken ondanks dalingen van het gezinsinkomen. Ter vergelijking: in een aparte stad waar het programma niet beschikbaar was, verminderden huishoudens hun gemiddelde gasverbruik met 75%.

Deze studie toonde ook aan hoe de voedsel-energie-nexus een kans biedt om twee belangrijke duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG's) aan te pakken: het bereiken van nulhonger (SDG 2) en universele toegang tot betaalbare, moderne en schone energie (SDG 7) tegen 2030, wat de gezondheidsvoordelen die worden geboden door schone huishoudelijke energie. Ervoor zorgen dat LPG betaalbaar en toegankelijk is en voldoet aan de voedings- en kookbehoeften van gezinnen, moet een beleidsprioriteit zijn om de voedsel- en energiezekerheid onder de armen in de stad te helpen verbeteren en tegelijkertijd ziekten te voorkomen.

Aangezien betaalbaarheid voor velen een belangrijke toegangsbarrière is tot schone kookbrandstoffen, moeten arme en kwetsbare gemeenschappen over de hele wereld worden voorzien van nieuwe technologieën en innovatieve oplossingen. Het verlichten van de financiële drempel, ook versterkt door COVID-19, en het ondersteunen van de transitie naar schone kookoplossingen zal grote gevolgen hebben voor de volksgezondheid en ons klimaat. Daarom kunnen slimme technologieën, zoals PAYG LGP, dienen als een effectieve oplossing om de acceptatie van schoon koken te versnellen en om duurzame ontwikkelingsdoelen met betrekking tot gezondheid, voedsel, energie en klimaat te bereiken.

[1] Matthew Shupler, James Mwitari, Arthur Gohole, Rachel Anderson de Cuevas, Elisa Puzzolo, Iva Čukić, Emily Nix, Daniel Pope, COVID-19 gevolgen voor de energie- en voedselzekerheid van huishoudens in een Keniaanse informele regeling: de noodzaak van geïntegreerde benaderingen van de SDG's , Renewable and Sustainable Energy Reviews, Volume 144, 2021, 111018, ISSN 1364-0321, https://doi.org/10.1016/j.rser.2021.111018.

[2] Matthew Shupler, Mark O'Keefe, Elisa Puzzolo, Emily Nix, Rachel Anderson de Cuevas, James Mwitari, Arthur Gohole, Edna Sang, Iva Čukić, Diana Menya, Daniel Pope, Pay-as-you-go vloeibaar petroleumgas ondersteunt duurzaam schoon koken in Keniaanse informele stedelijke nederzetting tijdens COVID-19 lockdown, Applied Energy, Volume 292, 2021, 116769, ISSN 0306-2619, https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2021.116769.

Meer weten: Actieplatform voor gezondheid en energie